Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü

Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü
Gümüşhane İl Sağlık Müdürlüğü

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

Dünya Astım Günü

Güncelleme Tarihi: 02/05/2018

Dünya Sağlık Örgütü tarafından, her yıl Mayıs ayının ilk Salı günü Dünya Astım Günü olarak kabul edilmiştir. Bu yıl da 1 Mayıs Salı gününün Dünya Astım Günü olarak kutlanmasının amacı; toplumun astım hastalığı ve bu hastalığın sebepleri ve sonuçları hakkında bilgi sahibi olmasının.sağlanmasıdır.

ASTIM NEDİR?

Havayı soluduğumuzda bu havanın akciğere iletilmesini bronş adı verilen yapılar sağlar. Çeşitli uyaranlar sonucu bu bronşlar aşırı derecede kasılır ve daralır. Hava yollarının daralmasıyla nefes almak güçleşse de nefes vermekte daha çok zorlanılır. Bu şekilde nöbetler halinde ortaya çıkan, geri dönüşümlü bronş kasılmasına astım denir.Müzmin bir hastalık olan astımda sadece bu bronşların daralması değil, bronşun etrafındaki zarın şişmesi sonucu da hava yolları daralır. Ayrıca mukus dediğimiz balgam ve sümük gibi yapışkan maddeler çok fazla salgılandığında hava yolunun bazı yerlerinde tıkanmaya neden olur. Bu sorunlar da astımın ortaya çıkmasına yol açar.

Belirtileri

  • Öksürük (genellikle kuru ve krizler halindedir gece uykuda uyandırabilir.)
  • Hırıltılı solunum
  • Göğüste tıkanıklık ve sıkışma hissi
  • Soluk alıp verirken ıslık sesi
  • Nefes darlığı

Nefes Darlığını Tetikleyen Faktörler

  • Normal insanlarda herhangi bir etki yapmayan bir takım etkenler astımlı kişileri etkilemektedir. Bunlara tetiği çeken faktörler diyoruz.
  • Solunum yolu enfeksiyonları
  • Polenler
  • Ev tozu akarları
  • Ağır eforlar
  • Tüylü hayvanlar
  • Hamam böceği
  • Sisli hava
  • Soğuk hava
  • Sigara dumanı
  • Soba dumanı
  • Ağır koku ve spreyler, temizlik malzemeleri, cila, boya
  • Egzoz gazları
  • Stres

Astım genetik midir?

Astımda genetik faktörlerin rolü vardır. (Anne ve baba tarafından astım bulunabilir. Hem anne hem babasında astım bulunan insanlarda astıma daha sık rastlanır.) Genetik faktörlerin rol oynadığı hastalarda alerjinin rolü vardır. (ancak her alerjik bünyeli insanda astım olmadığı gibi, her astımlı insanda da alerji bulunmayabilir.)

Alınması Gereken Önlemler

  • Tedavinin en önemli kısmı, krizleri başlatabilecek etkenlerden uzak durmaktır. Bunun için hastanın eğitimi çok önemlidir.
  • Evde hayvan beslenmemeli
  • Ev içinde sigara içilmemeli
  • Evde sprey, kokulu deterjan, parfüm kullanılmamalı
  • Sentetik yatak malzemeleri kullanılmalı (kuş tüyü yastık, battaniye vb)
  • Özellikle yatak odasında kilim, halı, mobilya, yastık ve minderler bulundurmamalı
  • Yatak şiltesi ince basit ve sentetik olmalı
  • Çarşaf ve örtüler çok sıcak suyla yıkanmalı ve güneşte kurutulmalıdır
  • Ev havalandırılmalı
  • Polenlerin arttığı dönemlerde, ev içinde kapı ve pencereler kapalı tutulmalı
  • Badana, boya, cila işlemleri, böcek ilaçlama, hasta dışarıda iken yapılmalı
  • Ev içinde kızartma ve yemek kokusu oluştuğunda mutlaka havalandırılmalı

Teşhis

  • Hastanın şikayetleri
  • Fizik muayene
  • Akciğer grafisi
  • Solunum fonksiyon testleri
  • Kanda alerji ile ilgili tetkikler

Tedavi

Astımda kullanılan ilaçların iki türü vardır.

Yakınmalar başladığı anda hemen alınacak, rahatlatıcı nefes açıcı ilaç. Krizlerin gelmesini önleyen, hava yolu duvarındaki  tedavi eden koruyucu ilaç (genellikle sprey şeklindeki bu ilaçların alışkanlık yaptığı, akciğere zarar verebileceği ve zamanla etkisiz hale gelebileceği inançları doğru değildir.)

Ne zaman doktora başvurulmalı?

  • Öksürük, hırıltı, göğüste sıkışma hissi gibi şikayetler haftada bir kez den daha sık tekrarlıyorsa
  • Şikayetler gece uykudan uyandırıyorsa
  • Konuşmakta zorluk varsa
  • Dudak ve tırnaklarda morarma varsa
  • Kalpte aşırı çarpıntı ve nabızda hızlanma varsa
  • Yürümede zorluk varsa.

 

Astım kontrol altına alınabilen, kronik bir solunum yolu hastalığıdır.

 

 

                                                                                                                                              Dr. Engin PEHLİVAN

                                                                                                                                                  İl Sağlık Müdürü