Obezite günümüzde dünyadaki en
önemli sağlık problemlerinden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Dünya Sağlık
Örgütü tarfından obezite vücuttaki yağ miktarının sağlığı bozacak düzeyde
artması olarak tanımlanmaktadır. Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının
%15-18'ini, kadınlarda ise %20-25'ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bireylerde bu
değerler arası yağ miktarı normal kabul edilirken oranın erkeklerde %25,
kadınlarda %30'un üzerine çıkması obezite olarak ifade edilmektedir. Obezitenin
bir diğer göstergesi ise beden kitle indeksinin 25 ve üzerinde olmasıdır.
Obezitenin
sebepleri halen tam olarak belirlenememiş olmakla birlikte aşırı ve yanlış
beslenme alışkanlıkları ile yetersiz fiziksel aktivitenin temel oluşturulduğu
kabul edilmektedir. İlerlyen yaş, cinsiyet, genetik, hormanal ve metabolik
etmenler, psikolojik problemler, kullanılan ilaçlar, doğumlar, sigara ve alkol
kullanımı da obeziteye sebep olan önemli faktörler olarak karşımıza
çıkmaktadır.
Obezite
hem vücut sistemlerinde hem de kişilerin ruhsal durumunda olumsuz etkiler yaratarak birçok sağlık
problemine sebep olmaktadır. İnsilün direnci, tip 2 diyabet, kanser
türleri, hipertansiyon, kalp-damar
hastalıkları, kronik akciğer hastalıkları, ruhsal rahatsızlar obezitenin sebep
olduğu en sık karşılaşılan rahatsızlıklara örnek olarak verilebilir.
Ülkemizde
yapılan Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması-2010 sonuçlarına göre obezite
görülme sıklığı erkeklerde %20.5, kadınlarda ise %41 olarak belirlenmiş olup
toplamda toplumun %30'unun fazla kilolu olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.
Verilere bakıldığında ülkemizde obezitenin önemli bir sağlık sorunu haline
geldiği, kilolu insan sayısının fazla olduğu görülmektedir.
Obeziteden
korunmada yeterli ve dengeli beslenme ile düzenli fiziksel aktivite yapma
alışkanlığının kazanılması temel yapı taşıdır. İdeal kilo ağırlığının kişiye
özgü olarak belirlenmesi, ideal kiloya ulaşma sürecinin hekim kontrolünden
geçtikten sonra diyetisyenler tarafından planlanması kişilerin kilo problemi olmadan
sağlıklı bir şekilde yaşamlarına devam etmelerini sağlayacaktır. Bulaşıcı
olmayan hastalıkların en önemli sebebinin obezite olması ve kişilerin yaşam
kalitesini etkilemesi sağlıklı bir ömür sürmede obeziteden korunmanın ne kadar
önemli olduğunu göstermektedir.
Her
bireyin kendisi değerlendirmesi adına obezite veya fazla kilo konusunda
problemi olup olmadığını belirlemesi açısından en kolay yöntem olan beden kitle
indeksini hesaplaması tavsiye edilmektedir. Kilonun kilogram cinsinden
değerinin boyun metre cinsinden değerinin karesine oranlanması ile çıkan sonuç
olarak ifade edilen beden kitle indeksi 18.5-24.9 arasında olmalıdır. Bu
aralığın altında ya da üstündeki değerler sağlık açısından iyi olmamakla
beraber kişlerin hekim kontrolünden sonra diyetisyen ile görüşmesi sağlıklı bir
yaşam için önemli bir adım olacaktır.
SAĞLIKLI
BESLEN, SAĞLIK İÇİN HAREKET ET, OBEZİTEYE DUR DE!
Zeynep Burcu KURT
Diyetisyen