Dünya diyabetliler günü her yıl “İnsülin Hormonu ”nu bulan Frederick Banting’in doğum günü olan 14 Kasım’da kutlanmaktadır. Her yıl belirlenen temalar kapsamında Diyabet konusunda farkındalığın artırılması ve bu konunun öneminin vurgulanması için etkinlikler gerçekleştirilmektedir. Bu yılın belirlenen teması; hemşirelerin diyabetli bireyleri desteklemede oynadıkları önemli rol hakkında farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır.
Temamız: Hemşireler ve Diyabet
Diabetes Mellitus, yani halk arasında bilinen adı ile ‘şeker hastalığı’ ya da ‘diyabet’ Hipokrat zamanından bu yana bilinen bir hastalıktır. Diyabet, ömür boyu süren akut ve kronik komplikasyonları olan, kişiye, ailesine ve topluma maddi ve manevi yük getiren, yaşam süresini olumsuz etkileyen ve multidisipliner takip edilmesi gereken kronik bir hastalıktır. Ve tüm dünyada diyabetik hasta sayısı gittikçe artmaktadır. Durum böyle olunca diyabet küresel bir sorun haline gelmiştir. Bu da diyabetli bireyler için harekete geçilmesinin önemini ortaya çıkarmıştır.
Diyabetlilerin, yaşam kalitesinin yükseltilmesi, komplikasyonlardan korunması ve metabolik kontrolün sağlanması için öncelikle etkili ve sürekli bir bakıma daha sonra kontrollü izlem programına ihtiyaçları vardır. Bu izlem programının en önemli basamağı diyabet eğitimidir. Eğitim, diyabetli birey ve ailesi için bakım ve izlemi kolaylaştıracak, devamlılığını sağlayacak bilgi, tutum ve becerilerin tümünü kapsamalıdır. Oluşturulacak olan bu eğitimler, durumun gereksinimlerine göre, basit bir telefon irtibatından, kapsamlı bir programa kadar geniş bir yelpazede olabilir. Tek bir eğitim metodu ve materyali yoktur. Hedef kitlenin eğitimi için broşürlerden, telefondan, afişlerden, slaytlardan, kitap veya dergilerden, internetten, görsel ve yazılı medyadan yararlanılabilir. Ancak bunların hiçbirisi diyabet eğitimcilerinin birebir vermiş olduğu eğitimin yerini tutmamaktadır. Diyabetli kişileri eğitmek için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Sağlık profesyonellerinin veya diyabet eğitimcilerinin birebir veya grup eğitimleri yaparak hedef kitleyi eğitmesi en önemli eğitim yöntemidir. İşte tamda burada Diyabet hemşiresinin önemli rolü ortaya çıkmaktadır.
Hemşireler için farklı uzmanlık alanları mevcuttur. Ama ilk kabul edilen uzmanlık alanı az öncede bahsi geçen diyabet hemşireliğidir. İnsülin yaygın olarak kullanılmaya başlanmasından sonra, insülin uygulamasının ve karbonhidrat sayımının öğretilmesinde diyabet hemşireliğinin önemi daha belirgin olmaya başlamıştır. Özellikle pompa tedavisi uygulanan hastaların eğitimindeki önemleri giderek artmaktadır. Son zamanlarda tip 2 diyabetik hastaların tedavisinde oral antidiyabetik ilaçlar ve insülinden başka tedavi seçenekleri de kullanım alanına girmiştir. Bu tedavi modellerinin nasıl uygulanacağının hastaya anlatılmasında en büyük sorumluluk diyabet hemşiresine aittir. Diyabet hemşiresi hasta odasında, polikliniklerde veya eğitim için oluşturulan özel odalarda birebir veya toplu eğitimler düzenleyerek üzerine düşen bu sorumluluğu yerine getirmektedir. Hasta ve yakınlarına sadece tedavi metotlarının uygulanması ile ilgili bilgilerin yanı sıra diyabet hakkında kişilerin bilmesi gereken diğer bilgileri de aktarır. Böylece gerek hastanın gerek hasta yakınlarının diyabet farkındalığını artırır.
Özetle, diyabet tüm insanlığı tehdit eden bir sağlık sorunudur ve aynı zamanda kronik bir hastalıktır. Kontrol altına alınamadığında hastalar uzun vadede ortaya çıkan komplikasyonlar ve bunların yol açtığı sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktadırlar. İleri evredeki diyabet ve buna eşlik eden hastalıkların tedavi sürecinde her anlamda zorluklar bulunmaktadır. Bu da maddi ve manevi kayıpların daha fazla görülmesi anlamına gelir. Bu nedenle diyabetin önlenmesi ve var olan hastalığın ilerleyerek organ hasarı yapmadan kontrol altına alınması her anlamda önem taşımaktadır. Bu basamakta da en önemli sorumluluk diyabet hemşirelerine düşmektedir.
Özverili çalışmalarından dolayı tüm hemşirelerimize teşekkür ederiz.